.png)
O regionie Ponidzia:
„…Piękny jest kraj cały, który przepasała wstęgą swoją Nida, rwąca się do Wisły jak córka w objęcia matki. I białe piaski porosłe niską sośniną, i laski brzozowe, i łany szumiące żytem i pszenicą, i białe góry, i zielone rozległe łąki…”
— Adolf Dygasiński, piewca Ponidzia
Ponidzie leży wzdłuż rzeki Nidy, powstałej z połączenia Białej i Czarnej Nidy, i rozciąga się aż do jej ujścia do Wisły, obejmując obszar Niecki Ponidziańskiej. To kraina łagodnych wzgórz i pagórków, gdzie krajobraz płynnie łączy pola, łąki, kredowe wzniesienia, kapliczki i przydrożne stawy.
Dolina Nidy jest miejscem spotkania natury i historii – przestrzenią, w której splatają się losy ludzi, wsi i miasteczek, a spokojny rytm życia zachował echo dawnych tradycji, wpisanych w krajobraz uzdrowisk, rozległych łąk i otwartych, jasnych przestrzeni.
Ponidzie nie daje się jednoznacznie wpisać ani w inne bliskie regiony: Kielecczyznę, Sandomierszczyznę czy Małopolskę, zachowując dziś subtelną odrębność. W etnografii region ten zaliczany jest do obszaru Krakowiaków Wschodnich, jednak w okresie zaborów Ponidzie znajdowało się w zaborze rosyjskim, tuż przy granicy z Galicją, biegnącej wzdłuż linii Wisły. To historyczne pogranicze odcisnęło piętno,różnicując kulturę wobec Małopolski i tradycji krakowskich.
—
O projekcie
Projekt „Tradycyjne Wesele Ponidziańskie live” jest próbą ożywienia niemal zanikłych zwyczajów ziem położonych między Małopolską, Kielecczyzną a Sandomierszczyzną – obszaru o niejednoznacznej, wymykającej się prostym klasyfikacjom tożsamości. Sięgając do śladów dawnych obrzędów, pieśni i praktyk, projekt nie rekonstruuje ich w muzealnym sensie, lecz przywraca im głos poprzez działanie, emocję i bezpośrednie doświadczenie, wydobywając tradycję obecną dziś jedynie w fragmentach, wspomnieniach i zapisach badaczy.
Proces opierał się na pracy warsztatowej, obejmującej zarówno materialne aspekty dawnego wesela – rękodzieło, kulinaria i stroje – jak i jego niematerialny rdzeń: muzykę, pieśń i taniec. Ważnym punktem odniesienia są zapiski ks. Władysława Siarkowskiego i Oskara Kolberga, pozwalające spojrzeć na kulturę Ponidzia jako zapis codzienności, mentalności i rytuałów dawnych mieszkańców regionu.
Zwieńczeniem działań jest inscenizacja „Tradycyjne Wesele Ponidziańskie live” – widowisko, w którym odkrywane w trakcie pracy elementy tradycji ożywają w teatralnej formie, stając się spotkaniem przeszłości z teraźniejszością i żywym pytaniem o współczesną tożsamość Ponidzia.
—
O inscenizacji
„Tradycyjne Wesele Ponidziańskie live” to teatralne widowisko obrzędowe osadzone w realiach drugiej połowy XIX wieku, ukazujące wesele chłopskiej pary z Ponidzia jako zbiorowe doświadczenie wspólnoty. Spektakl prowadzi widza przez kolejne etapy wesela – od spotkania w karczmie, przez biesiadę i zabawę, aż po obrzęd oczepin – splatając sceny dramatyczne z pieśnią, tańcem i muzyką wykonywaną na żywo.
Inscenizacja oparta jest na zapisach etnograficznych i ludowych przekazach, w których codzienność miesza się z rytuałem, żart z powagą, a realizm z wyobraźnią i dawną ludową metafizyką. W centrum pozostaje obrzęd – nie jako rekonstrukcja, lecz jako żywy rytm zdarzeń, w którym gest, słowo i dźwięk budują wspólną opowieść o miłości, wspólnocie i przejściu w nowy etap życia.
Spektakl wydobywa charakterystyczny dla Ponidzia język, muzykę i obyczajowość, pokazując wesele jako moment zawieszenia codzienności – czas śmiechu, wzruszeń, sporów, ale i refleksji nad losem, historią oraz tożsamością. „Tradycyjne Wesele Ponidziańskie live” jest spotkaniem teatru i tradycji, w którym przeszłość przemawia do współczesności poprzez żywe ciało aktora, dźwięk kapeli i rytm wspólnego świętowania.
Tekst spektaklu napisał Leszek Zduń w oparciu o prace Oskara Kolberga oraz ks. Władysława Siarkowskiego; inscenizacja powstała w reżyserii Arkadiusza Lecha, pomysłodawcy projektu.
—
TWÓRCY I OBSADA:
reżyseria: Arkadiusz LECH
muzyka: Krzysztof KORBAN | Kapela KORBANÓW
choreografia: Małgorzata WYDERSKA
występują:
Grupa Teatralna Słoneczna Trupa – Wiktoria NALEPA | Karolina KĘPA | Aleksandra LASOTA | Inka KLIMCZAK | Amelia KĘPA | Małgorzata WYDERSKA | Cezary SOŁTYSIK | Jakub ZGORZAŁY | Arkadiusz LECH | Zdzisław SKOCZYLAS
producent: Stowarzyszenie Lokalnie/Globalnie
współorganizator: Buskie Samorządowe Centrum Kultury
premiera: sobota, 17.01.2026 r., godz. 17:00
prapremiera: sobota, 17.01.2026 r., godz. 14:00
czas trwania: 75 minut
—
Zadanie realizowane w ramach projektu „TRADYCYJNE WESELE PONIDZIAŃSKIE LIVE" ze środków Krajowego Planu Odbudowy, inwestycja A2.5.1: Program wspierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz stymulowania ich rozwoju. Sfinansowano przez Unię Europejską Next Generation EU.